Tình huống: Loại hình công ty: Công ty Sản xuất
Quy mô: 500-600 CBNV
1. Hợp đồng lao động
- Thời gian ký HĐLĐ: Vị trí lao động phổ thông: sau 1 tháng, vị trí nhân viên trở lên: sau 2 tháng thử việc
- Nội dung hợp đồng lao động: Trong hợp đồng chỉ ghi mức lương cứng và phụ cấp (Điện thoại, xăng xe)
2. Thuế Thu nhập cá nhân:
- Hình thức truy thu thuế TNCN: Không khấu trừ 10% thử việc mà làm cam kết thu nhập
3. Bảng lương:
Cơ cấu bảng lương gồm:
- Lương cơ bản
- Phụ cấp điện thoại Phụ cấp xăng xe), phu cấp an toàn vệ sinh viên, phụ cấp PCCC, phụ cấp nắng nóng
- Phúc lợi (Đèn đỏ, con nhỏ, sinh nhật, nghỉ mát)
- Khen thưởng: Thưởng giới thiệu, thưởng KPI Quý
- Thưởng KPI
- Điểm thưởng (Đối với các trường hợp có giờ tăng ca vượt, giờ tăng ca vượt chuẩn sẽ quy thành điểm thưởng: cách tính điểm: Lương cơ bản/công chuẩn/8=1 điểm
- Thưởng hiệu quả kinh doanh
- Thưởng GMP
- Thưởng chuyên cần
- Giờ làm đêm, lương làm đêm
- Giờ tăng ca, lương tăng ca
Ví dụ1 : Lương offer thỏa thuận cho 1 nhân viên văn phòng mức 17 triệu vị trí Chuyên viên kế toán mức lương được chia như sau:
Lương cơ bản: 5.600.000 đồng
PC điện thoại: 500.000 đồng
PC xăng xe: 200.000 đồng
Thưởng KPI: 1.000.000 đồng
Thưởng hiệu quả kinh doanh: 9.700.000 đồng
Ví dụ2: Lương thỏa thuận đối với công nhân sản xuất là lương cơ bản 5.500.000 đồng, trong tháng NLĐ đi làm đủ 26 công, 1 tuần làm đêm, 1 tuần làm ngày, mỗi ngày tăng ca 4 tiếng tiền lương được chia thành như sau:
- Lương cơ bản: 5.500.000 đồng
- Lương làm đêm: 531.490 đồng (67 tiếng làm đêm: 5.500/26/8*67*30%)
- Lương tăng ca: 1.057.000 đồng (20 tiếng tăng ca chủ nhật: 5.500/26/8*2*20)
- Điểm thưởng: 204 điểm= 5.394.230 đ (Tính theo giờ tăng ca vượt: 5.500/26/8*204)
- Thưởng GMP: 1 triệu
- Thưởng Chuyên cần: 1 triệu
- Phúc lợi: 39.663 đ (5.500/26/8*1.5)
- Tổng lương: 14.522.383 đ
Câu hỏi thắc mắc và vướng nhờ tư vấn hướng dẫn
1. Thời gian đóng BHXH như vậy đã ok chưa? Đối với các trường hợp làm việc 1 tháng, tháng sau đến hạn tham gia bhxh nhưng họ lại nghỉ việc thì có rủi ro gì về BHXH không?
2. Chuẩn hóa hợp đồng lao động với bảng lương
3. Hiện nay nhà máy có một số vị trí chưa có đánh giá KPI thì lên bảng tiêu chí đánh giá tháng nào cũng đạt 100% được không?
4. Phần điểm thưởng (Vượt tăng ca) Chưa có cách giải thích
5. Mục thưởng Hiệu quả kinh doanh chưa có cách giải thích

Trả lời:
1. Thời gian đóng BHXH như vậy đã ok chưa? Đối với các trường hợp làm việc 1 tháng, tháng sau đến hạn tham gia bhxh nhưng họ lại nghỉ việc thì có rủi ro gì về BHXH không?
1.1 Thời gian đóng BHXH như vậy đã ok chưa?
Quy định không thử việc
Điều 24 Bộ luật Lao động 2019 quy định:
1. Người sử dụng lao động và người lao động có thể thỏa thuận nội dung thử việc ghi trong hợp đồng lao động hoặc thỏa thuận về thử việc bằng việc giao kết hợp đồng thử việc.
2. Nội dung chủ yếu của hợp đồng thử việc gồm thời gian thử việc và nội dung quy định tại các điểm a, b, c, đ, g và h khoản 1 Điều 21 của Bộ luật này.
3. Không áp dụng thử việc đối với người lao động giao kết hợp đồng lao động có thời hạn dưới 01 tháng.

Thời gian thử việc
Điều 25 Bộ luật Lao động 2019 quy định về thời gian thử việc do hai bên thỏa thuận căn cứ vào tính chất và mức độ phức tạp của công việc nhưng chỉ được thử việc một lần đối với một công việc và bảo đảm điều kiện sau đây:
- Không quá 180 ngày đối với công việc của người quản lý doanh nghiệp theo quy định của Luật Doanh nghiệp 2020, Luật Quản lý, sử dụng vốn nhà nước đầu tư vào sản xuất, kinh doanh tại doanh nghiệp 2014;
- Không quá 60 ngày đối với công việc có chức danh nghề nghiệp cần trình độ chuyên môn, kỹ thuật từ cao đẳng trở lên;
- Không quá 30 ngày đối với công việc có chức danh nghề nghiệp cần trình độ chuyên môn, kỹ thuật trung cấp, công nhân kỹ thuật, nhân viên nghiệp vụ;
- Không quá 06 ngày làm việc đối với công việc khác.
>>Thời gian ký HĐLĐ: Vị trí lao động phổ thông: sau 1 tháng, vị trí nhân viên trở lên: sau 2 tháng thử việc: OK theo luật nếu vị trí lao động phổ thông là các loại công nhân kỹ thuật.

1.2. Đối với các trường hợp làm việc 1 tháng, tháng sau đến hạn tham gia bhxh nhưng họ lại nghỉ việc thì có rủi ro gì về BHXH không?
>>Không rủi ro gì nếu có hợp đồng thử việc và hồ sơ lưu đầy đủ hoặc có hợp đồng lao động dưới 1 tháng (không thử việc)

Tối ưu đóng BHXH:
“Điều 31. Căn cứ đóng bảo hiểm xã hội
1. Tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc được quy định như sau:
b) Người lao động thuộc đối tượng thực hiện chế độ tiền lương do người sử dụng lao động quyết định thì tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc là tiền lương tháng, bao gồm mức lương theo công việc hoặc chức danh, phụ cấp lương và các khoản bổ sung khác được thỏa thuận trả thường xuyên, ổn định trong mỗi kỳ trả lương.
Trường hợp người lao động ngừng việc vẫn hưởng tiền lương tháng bằng hoặc cao hơn tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc thấp nhất thì đóng theo tiền lương được hưởng trong thời gian ngừng việc;”
Như vậy:
- Các khoản phụ cấp lương nhằm bù đắp yếu tố về điều kiện lao động, tính chất phức tạp công việc, điều kiện sinh hoạt, mức độ thu hút lao động mà mức lương thỏa thuận trong hợp đồng chưa tính đến hoặc tính chưa đầy đủ. (Đây là lý do các khoản mang tính chất chức vụ, trách nhiệm, độc hại, thâm niên... luôn phải đóng BHXH).
- Các khoản bổ sung xác định được mức tiền cụ thể cùng với mức lương thỏa thuận trong hợp đồng và được chi trả thường xuyên, ổn định hàng tháng.
Chi tiết: https://blognhansu.net.vn/2026/06/15/cac-khoan-phu-cap-bat-buoc-dong-bhxh-theo-luat-moi-nhat-va-giai-phap-cho-doanh-nghiep/

2. Chuẩn hóa hợp đồng lao động với bảng lương
>>Hợp đồng lao động cần phải tuân theo luật lao động và phù hợp với luật BHXH. Tức trên hợp đồng cần:
- Viết rõ lương theo chức danh công việc.
- Phụ cấp cố định theo lương
- Các khoản khác ghi theo quy chế lương, phụ lục và các quy chế khác.
>>Tải mẫu: https://blognhansu.net.vn/2025/09/06/mau-hop-dong-lao-dong-2025-phu-hop-voi-luat-bhxh-2024-moi-co-hieu-luc/

3. Hiện nay nhà máy có một số vị trí chưa có đánh giá KPI thì lên bảng tiêu chí đánh giá tháng nào cũng đạt 100% được không?
>>Như này là rủi ro phải đóng BHXH, cần có quy chế đánh giá, tiêu chí và có sự biến động giữa các tháng.
>>Cần quy chế đánh và các thẻ KPI cho các vị trí:
- Mẫu KPI kế toán: https://blognhansu.net.vn/2025/08/19/kpi-cho-bo-phan-ke-toan-thi-thuong-khai-thac-tieu-chi-gi/
- Mẫu KPI công nhân: https://blognhansu.net.vn/2023/07/21/lam-the-nao-de-lap-kpi-cho-vi-tri-cong-nhan/
- Mẫu quy chế đánh giá theo KPI: https://blognhansu.net.vn/2025/10/23/quy-che-danh-gia-hieu-qua-cong-viec-mau-theo-kpi/

4. Phần điểm thưởng (Vượt tăng ca) Chưa có cách giải thích
Hiện tại đã có quy chế:
Điểm thưởng (Đối với các trường hợp có giờ tăng ca vượt, giờ tăng ca vượt chuẩn sẽ quy thành điểm thưởng)
>>Đổi tên thành 1 loại điểm gì đó như điểm Hiệu quả công việc. Sau đó viết lại quy chế, thống nhất miệng với nhau về cách quy đổi giờ thành điểm.

5. Mục thưởng Hiệu quả kinh doanh chưa có cách giải thích
>>Như này là rủi ro phải đóng BHXH, cần có quy chế đánh giá, tiêu chí và có sự biến động giữa các tháng.
Ví dụ: Thưởng hiệu quả kinh doanh = %hoàn thành kết quả kinh doanh * mức thưởng

Cuối cùng, công ty nên xây ra một bộ hồ sơ pháp lý lao động cho mình để tiếp thanh tra và đúng luật
Hồ sơ bao gồm:
- Danh sách toàn bộ NLĐ từng làm việc trong thời kỳ kiểm tra;
- Sổ quản lý lao động;
- HĐLĐ, phụ lục HĐLĐ, quyết định tuyển dụng/bổ nhiệm;
- Hồ sơ thử việc;
- Bảng chấm công;
- Bảng tính và thanh toán lương, thưởng, phụ cấp;
- Sao kê/chứng từ chi lương;
- Hồ sơ tăng, giảm BHXH;
- Dữ liệu quá trình tham gia BHXH của từng người;
- Quy chế tiền lương, thưởng, phụ cấp;
- Thang, bảng lương và các hồ sơ lao động liên quan;
- Quyết định tăng lương, điều chuyển, nghỉ việc, nghỉ không lương;
- Hồ sơ thai sản, ốm đau nếu có;
- Hồ sơ cộng tác viên, giao khoán, chuyên gia, thời vụ;
- Tờ khai/quyết toán TNCN và danh sách cá nhân nhận thu nhập;
- Sổ kế toán các tài khoản tiền lương, BHXH và chứng từ thanh toán liên quan.
Mẫu tham khảo: https://blognhansu.net.vn/2026/08/26/cac-loi-bhxh-se-bi-thanh-tra-kiem-tra/

Download file: 2026 Case luong san xuat toi uu theo luat.xls

Nguyễn Hùng Cường (kinhcan24)