Mấy năm trở lại đây, từ khi AI bắt đầu lộ mặt toàn dân, các công ty bắt đầu ứng dụng và đưa việc này thành 1 chiến lược “ Tối ưu sử dụng AI”. Có chiến lược thì có AI. Vậy kpi đó là gì? Thân mời cả nhà đọc bài này:

BỊ SẾP ÉP DÙNG TOKEN AI ĐỂ CHẤM KPI, NHÂN VIÊN LƯỜI BIẾNG TUNG CHIÊU ĐỐI PHÓ

📍 "Hòm công đức" của kỷ nguyên số

Có một nguyên lý nổi tiếng trong kinh tế học mang tên định luật Goodhart: "Khi một thước đo trở thành mục tiêu đánh giá, nó sẽ không còn là một thước đo tốt nữa", nó chắc chắn sẽ bị làm giả. Dịch vụ Y tế Quốc gia Anh (NHS) từng đánh giá thời gian chờ đợi ở phòng cấp cứu không được vượt quá 4 giờ, kết quả là bệnh viện để xe cứu thương đậu ở ngoài cửa không cho bệnh nhân xuống xe, bởi vì thời gian chờ đợi được tính từ lúc bước qua cửa. Không ai cảm thấy mình đang làm việc ác, mỗi người đều đang tối ưu hóa một cách hợp lý cái chỉ số mà mình phải đối mặt.

Bảng xếp hạng token cũng vậy, nó đã trở thành "hòm công đức" của kỷ nguyên AI, Phật Tổ không nhìn số tiền mà nhìn sự thành tâm, thế nhưng người trần mắt thịt đi chùa thường nghĩ Phật Tổ đo lường lòng thành bằng số tiền trong hòm công đức (nhiều tiền = thành tâm). Hiện tại, giới lãnh đạo các công ty công nghệ Trung Quốc lại không nhìn năng suất lao động thực mà nhìn số lượng tiêu thụ token, số lần nhân viên sử dụng AI. Việc ép nhân viên dùng token không khác gì việc người ta đi chùa nhét tiền lẻ vào hòm công đức một cách máy móc để mua sự an tâm giả tạo. Cả hai hành động này đều lấp liếm sự rỗng tuếch bên trong, bỏ qua giá trị cốt lõi (tâm thế hướng thiện của người đi chùa/năng suất lao động thực tế của nhân viên), biến môi trường công sở thành một sân khấu hài kịch, giả dối.

Có thể nói, đến năm 2026, định luật Goodhart lại đang được minh họa một cách sinh động và mỉa mai nhất tại các tập đoàn công nghệ hàng đầu Trung Quốc. Sự trỗi dậy của AI đã kéo theo một làn sóng áp đặt các chỉ số (KPI) vô lý từ giới quản lý, dẫn đến việc nhân viên văn phòng phải dùng đủ mọi thủ đoạn để làm giả số liệu tiêu thụ token nhằm bảo vệ bát cơm của mình.

Mới đây, mạng xã hội Xiaohongshu (Trung Quốc) bùng nổ trước bài đăng của một nhân viên thuộc nhóm "Big 3" công nghệ Trung Quốc (Baidu, Alibaba, Tencent). Người này tiết lộ công ty vừa tung ra "Bảng xếp hạng tiêu thụ token AI". Theo đó, mọi phúc lợi từ việc ký hợp đồng chính thức, đánh giá KPI cuối năm cho đến cơ hội thăng chức đều bị cột chặt vào số lượng token mà nhân viên sử dụng. Ai dùng ít AI sẽ bị đánh giá là không năng suất, không biết đổi mới, không thành thạo ứng dụng AI và bị liệt vào danh sách nguy cơ sa thải.

Trớ trêu thay, chính anh chàng đăng bài lại đang chễm chệ ở vị trí top 1 của bảng xếp hạng tháng 3/2026. Anh được sếp tuyên dương trước toàn công ty như một lao động tiên tiến thời đại mới, thậm chí còn được giao nhiệm vụ livestream dạy đồng nghiệp cách dùng AI hiệu quả. Tuy nhiên, sự thật đằng sau hào quang đó lại vô cùng nực cười, hơn một nửa số token khổng lồ mà anh ta đốt đi chỉ là để nhờ AI sắp xếp ảnh và viết caption sống ảo trên mạng xã hội cá nhân trong giờ làm việc.

📍 Gian lận token, việc dễ nhất năm 2026

Phong trào "tối đa hóa token" này thực chất bắt nguồn từ Thung lũng Silicon. Tháng 4/2025, CEO của Shopify là Tobi Lutke đã gửi một bản ghi nhớ cho toàn công ty. Trước khi xin thêm người, phải chứng minh được rằng AI không thể làm được công việc này, tình hình sử dụng AI cũng phải được đưa vào đánh giá hiệu suất (KPI).

Cuối tháng 3/2026, CEO Nvidia Jensen Huang từng tuyên bố, các công ty nên cấp ngân sách token cho kỹ sư bằng nửa mức lương của họ. Nếu một kỹ sư lương 500.000 USD mà cuối năm chỉ xài hết 5.000 USD tiền token, ông sẽ "nổi điên" vì cho rằng nhân viên đó quá lười biếng trong việc dùng AI để nâng cao năng suất.

Nhà báo công nghệ Kevin Roose của tờ The New York Times đã làm một bài viết chuyên đề về nó, số liệu bên trong rất khoa trương. Tại OpenAI có kỹ sư xử lý 210 tỷ token một tuần, tại Anthropic có người dùng đốt hết 150.000 USD trên Claude Code để mua token trong một tháng.

Giới quản lý tin rằng lượng token tỷ lệ thuận với sự chăm chỉ. Nhưng họ quên mất rằng, cày token lại là việc dễ dàng nhất thế giới. Nhân viên có hàng tá cách để đốt tiền của công ty mà không tạo ra bất kỳ giá trị thực tế nào.

Cách thứ nhất, các mô hình ngôn ngữ Lớn (LLM) có cơ chế đọc lại toàn bộ lịch sử trò chuyện trước khi trả lời câu hỏi mới. Nhân viên chỉ cần mở một cuộc hội thoại, hỏi đi hỏi lại những câu vô thưởng vô phạt. Càng về sau, mỗi vòng chat sẽ ngốn hàng trăm ngàn token chỉ để AI đọc lại dữ liệu cũ. Khi bị sếp kiểm tra, họ có thể chống chế: "Tôi đang áp dụng kỹ năng tư duy sâu (deep thinking) để đào sâu vấn đề".

Cách thứ hai, họ có thể dùng AI Agent (Tác nhân AI tự chủ). Chỉ cần mở 50 Agent, giao cho chúng tự động chạy các tác vụ vòng lặp, tự gỡ lỗi, tự tìm đường vòng. Cắm máy để đó qua đêm, sáng hôm sau bạn đã đứng top 1 bảng xếp hạng chăm chỉ.

Cách thứ ba, vứt một kho chứa mã code dài 100.000 dòng vào khung chat và bắt AI phân tích sơ qua. Hàng triệu token sẽ bốc hơi trong tích tắc mà nhân viên chẳng tốn một giọt mồ hôi.

📍 Sự lo âu mù quáng của giới chóp bu

Tại sao các lãnh đạo công ty lại áp dụng một chỉ số dễ bị thao túng đến vậy? Câu trả lời nằm ở quan điểm và sự lo âu thời đại của giới công nghệ hiện nay, rất nhiều lãnh đạo cho rằng, trong thời đại này, không ôm lấy AI là sẽ quay vào ô mất lượt, nhanh chóng xuống dốc và không còn sức cạnh tranh.

Sự lo âu này truyền từ trên xuống dưới theo kiểu thác đổ. Hội đồng quản trị ép CEO phải có chiến lược AI. CEO ép các giám đốc quản lý dự án phải chứng minh tốc độ triển khai. Các giám đốc lại gõ đầu dàn trưởng nhóm, yêu cầu đưa ra con số cụ thể chứng minh nhân viên đang dùng AI.

Nguồn: gocnhinmoi #gocnhincongnghemoi #congnghemoi #AI #token

Lời bình: Xin gửi cả nhà một số kpi cho chiến lược “tối ưu sử dụng AI”:
- Tổng số token AI được sử dụng
… còn tiếp

Nguyễn Hùng Cường