Các sếp và HR nên đọc (đoạn đầu) để biết tâm lý của các quản lý mới nhận chức (nhất là những người trẻ, lần đầu làm quản lý) và đưa vào chương trình đào tạo cán bộ nguồn!
***
“Quản lý hèn nhát thì nhân viên khổ”
Khi mình được thăng chức, đấy là câu nói đầu tiên sếp mình dạy mình. Thật không thể ngờ, cái câu khiến mình từng rất ghét đấy lại trở thành kim chỉ nam cho hành trình tập tành làm quản lý về sau.
Một quản lý tập sự chỉ muốn biến mất và không dám hiện diện.
Mình bắt đầu với team có 3 nhân sự bên dưới. Có kinh nghiệm trước đó nên công việc chuyên môn ở vị trí mới không làm mình gặp khó khăn. Nhưng hồi đó, cả thời gian dài mình luôn cảm thấy run sợ và muốn bỏ chạy. Một quản lý tập sự chỉ muốn biến mất và không dám hiện diện.
Mình rất sợ phải giao tiếp với cấp dưới nên thường giao việc qua tin nhắn xong là trốn. Lúc có vấn đề thì cũng nhắn tin và tự giải quyết một mình. Còn với cấp trên thì mình cũng sợ, do sếp mình thường tóm tắt hết tất cả các vấn đề mình trình bày bằng một câu:
- Nhân viên làm sai thì quản lý là người có lỗi.
Mình thấy không hợp lý, nên luôn bật lại.
- Tại sao nhân viên làm sai nhưng lỗi luôn thuộc về em?
- Họ làm sai do không được hướng dẫn thì đó là lỗi của em. Em đã hướng dẫn rất nhiều lần mà vẫn làm sai những thứ cơ bản như vậy thì cũng là lỗi của em. Tại sao vẫn để người đấy trong team mà không có phương án dự phòng.
Mình không cãi được nhưng vẫn thấy không thuyết phục. Thành ra có 1 thời gian, mình trốn cả sếp lẫn việc bản thân cũng phải là sếp của ai đó.
Mình thì trốn nhưng sếp mình không cho phép. Cũng cái tư duy “ngớ ngẩn” bên trên, sếp mình cho rằng mình đang làm quản lý sai thì là lỗi của sếp, nên tuần nào sếp cũng nhắc lịch đến ngày phải trò chuyện với sếp và dí deadline rất căng thẳng.
Ngày ấy mỗi tuần vào thứ 3, lúc 14h mình có lịch checkin 1:1 với sếp. Và ngay sau đó là đến lịch mình phải ngồi 1:1 với nhân sự của mình. Lịch của mình với bên dưới thì mình luôn viện lý do bận để tránh, còn lịch với sếp thì không trốn được.
Không hiểu kiểu gì, chắc phải 2 tháng đầu, mỗi lần checkin là mỗi lần sếp phải tạm dừng buổi check-in và chuyển sang ngày mai. Lý do: mình đang không ở trạng thái lắng nghe và trốn chạy trách nhiệm. Mình biết mình cần học cách trở thành manager nhưng lại sợ khi sếp chỉ đích danh vấn đề đấy.
Mình trách hoàn cảnh: công ty chưa có quy trình, chưa có HR, nhân sự toàn các em còn là sinh viên, giờ giấc thất thường. Có quá nhiều thứ khiến mình không thể làm tốt việc quản lý.
Mình trốn thứ 3 thì thứ 4 vẫn phải checkin, đưa ra lý do gì cũng bị sếp vả vào mặt. Lúc đấy mình đã nghĩ chắc lại nghỉ việc rồi quay về làm tự do 1 mình thôi.
“Quản lý hèn nhát thì nhân viên khổ”
Trong buổi checkin tiếp theo, Hải Na đã nói với mình:
- Em có nghĩ nhân viên bên dưới đang cảm thấy thế nào không? Em có tiêu chuẩn chọn nhân viên thì họ cũng có tiêu chuẩn chọn sếp. Chẳng ai muốn làm với một người sếp không thể ra quyết định.
Hôm đấy mình không cãi, bởi vì không cãi lại được. Ban đầu mình chỉ thấy mình khổ, sếp mình cũng khổ. Đêm ấy nghĩ lại thì cấp dưới chắc hẳn còn khổ hơn nữa.
Không có ai hướng dẫn rõ ràng, không biết làm đúng hay sai, các bạn tự mò mẫm, tự chịu trận với những tình huống lẽ ra mình phải chuẩn bị trước cho họ. Công ty không có quy trình để đỡ. Không có HR để đỡ. Người duy nhất lẽ ra phải đỡ, là mình thì lại đang bận trốn chạy.
Ngày hôm sau lần đầu tiên mình thực hiện nghiêm túc việc checkin 1:1 với nhân sự. Gặp em Hà Vy đầu tiên, thừa nhận việc mình hèn nhát, sợ hãi thiếu tự tin. Mong rằng sẽ có cơ hội để cùng mọi người cải thiện, đi lên.
Đến giờ mình vẫn nhớ mãi câu em Hà Vy đã nói với mình:
“Người đi làm chỉ quan tâm 2 thứ: phúc lợi và quản lý trực tiếp. Phúc lợi không hơn gì so với thị trường thì chỉ còn quản lý thôi”.
Sếp nói thì cãi nhưng cấp dưới động viên tâm sự thì thấy cảm động không thôi. Đúng kiểu trong tôi bừng nắng hạ.
Đến lúc này bắt đầu biết tận dụng checkin 1:1 với sếp một cách đúng nghĩa. Sếp chưa đến đã cầm sẵn giấy bút đợi checkin. Trông sếp mình hài hài trên mạng thế thôi đi họp nói câu nào là đau câu đấy. Sâu sắc vô cùng.
Khi tổ chức chưa có hệ thống nào là bệ đỡ, chưa quy trình, chưa HR, chưa gì cả thì người quản lý không phải một mắt xích trong hệ thống. Người quản lý chính là hệ thống duy nhất, đấy là cơ hội để mình trở thành cái gốc của team, lãnh đạo hèn nhát thì nhân viên nó khổ. Nên nếu hèn nhát, tư duy đổ lỗi thì đừng làm quản lý.
Không có quy trình đỡ lưng, mọi bất ổn sẽ rơi thẳng xuống người dưới, không qua một tầng lọc nào. Khi mình né tránh, im lặng, đổ lỗi cho hoàn cảnh, mình tưởng mình đang tự bảo vệ mình. Thật ra, mình đang đẩy toàn bộ áp lực đó xuống những người còn ít kinh nghiệm hơn cả mình, để tự họ gánh lấy phần lẽ ra mình phải đứng ra chịu.
Hèn nhát, hoá ra, không phải một tính từ nặng nề để mắng ai. Nó rất cụ thể: là khi biết vấn đề nằm ở đâu, mà vẫn chọn im lặng, để người ít thông tin hơn phải tự mò mẫm thay mình.
Mình vẫn chưa biết hết cách làm sau buổi nói chuyện đó. Nhưng mình bắt đầu dám nhìn thẳng vào lựa chọn và trách nhiệm của mình, thay vì né tránh.
Sau này mình cũng hiểu, tại sao sếp mình ghét cay ghét đắng những người đẩy nhân sự ra đầu sóng ngọn gió. Không phải hèn nhát, đó là vô trách nhiệm.
Lâu sau này mới hiểu, biết thực thi giỏi, và hiểu việc đủ sâu để làm chỗ dựa cho người khác, là hai việc hoàn toàn khác nhau. Mình từng thành thạo vế đầu. Phần sau, mình phải học lại từ đầu và người dạy mình bài học ấy sâu nhất, không phải ai xa lạ, mà chính là những người mình từng khiến họ bất an.
Nguồn: Mai Anh
