Công tác Quản trị Tiền lương và Phúc lợi (Compensation & Benefits - C&B) đóng vai trò như một "chiếc mỏ neo" giữ chân nhân tài và là "bàn cân" đảm bảo tính công bằng, hợp pháp trong doanh nghiệp. Đối với một người mới bước chân vào nghề, việc thấu hiểu tường tận các quy định pháp luật về tiền lương, cách thức tính toán bảo hiểm, thuế, cũng như quy trình làm lương thực tế, là điều sẽ giúp b để làm tốt công việc này.
Dưới đây là những kiến thức cốt lõi được đúc kết dựa trên hệ thống pháp luật mới nhất, hy vọng bài viết sẽ là hành trang bước đầu cho các bạn tự tin hơn khi bắt đầu sự nghiệp C&B của mình.
1. Các khái niệm cốt lõi về Tiền lương
Trước khi tính lương, người làm C&B cần nắm vững bản chất của các khoản tiền mà doanh nghiệp chi trả cho người lao động (NLĐ).
1. Tiền lương là số tiền mà người sử dụng lao động trả cho người lao động theo thỏa thuận để thực hiện công việc, bao gồm mức lương theo công việc hoặc chức danh, phụ cấp lương và các khoản bổ sung khác.
2. Mức lương theo công việc hoặc chức danh không được thấp hơn mức lương tối thiểu.
3. Người sử dụng lao động phải bảo đảm trả lương bình đẳng, không phân biệt giới tính đối với người lao động làm công việc có giá trị như nhau.
1. Mức lương tối thiểu là mức lương thấp nhất được trả cho người lao động làm công việc giản đơn nhất trong điều kiện lao động bình thường nhằm bảo đảm mức sống tối thiểu của người lao động và gia đình họ, phù hợp với điều kiện phát triển kinh tế - xã hội.
Tiền lương của người lao động trong thời gian thử việc do hai bên thỏa thuận nhưng ít nhất phải bằng 85% mức lương của công việc đó.
2. Hình thức, kỳ hạn trả lương và nguyên tắc khấu trừ
Doanh nghiệp và NLĐ có quyền thỏa thuận về hình thức trả lương theo thời gian, theo sản phẩm hoặc khoán (Khoản 1 Điều 96 Bộ luật Lao động 2019). Việc trả lương có thể dùng tiền mặt hoặc chuyển khoản, nhưng nếu trả qua tài khoản ngân hàng, NSDLĐ phải chịu các loại phí liên quan đến mở tài khoản và chuyển tiền (Khoản 2 Điều 96 Bộ luật Lao động 2019).
1. Người sử dụng lao động và người lao động thỏa thuận về hình thức trả lương theo thời gian, sản phẩm hoặc khoán.
2. Lương được trả bằng tiền mặt hoặc trả qua tài khoản cá nhân của người lao động được mở tại ngân hàng.
Trường hợp trả lương qua tài khoản cá nhân của người lao động được mở tại ngân hàng thì người sử dụng lao động phải trả các loại phí liên quan đến việc mở tài khoản và chuyển tiền lương.
1. Người lao động hưởng lương theo giờ, ngày, tuần thì được trả lương sau giờ, ngày, tuần làm việc hoặc được trả gộp do hai bên thỏa thuận nhưng không quá 15 ngày phải được trả gộp một lần.
2. Người lao động hưởng lương theo tháng được trả một tháng một lần hoặc nửa tháng một lần. Thời điểm trả lương do hai bên thỏa thuận và phải được ấn định vào một thời điểm có tính chu kỳ.
3. Người lao động hưởng lương theo sản phẩm, theo khoán được trả lương theo thỏa thuận của hai bên; nếu công việc phải làm trong nhiều tháng thì hằng tháng được tạm ứng tiền lương theo khối lượng công việc đã làm trong tháng.
4. Trường hợp vì lý do bất khả kháng mà người sử dụng lao động đã tìm mọi biện pháp khắc phục nhưng không thể trả lương đúng hạn thì không được chậm quá 30 ngày; nếu trả lương chậm từ 15 ngày trở lên thì người sử dụng lao động phải đền bù cho người lao động một khoản tiền ít nhất bằng số tiền lãi của số tiền trả chậm tính theo lãi suất huy động tiền gửi có kỳ hạn 01 tháng do ngân hàng nơi người sử dụng lao động mở tài khoản trả lương cho người lao động công bố tại thời điểm trả lương.
1. Người sử dụng lao động chỉ được khấu trừ tiền lương của người lao động để bồi thường thiệt hại do làm hư hỏng dụng cụ, thiết bị, tài sản của người sử dụng lao động theo quy định tại Điều 129 của Bộ luật này.
2. Người lao động có quyền được biết lý do khấu trừ tiền lương của mình.
3. Mức khấu trừ tiền lương hằng tháng không được quá 30% tiền lương thực trả hằng tháng của người lao động sau khi trích nộp các khoản bảo hiểm xã hội bắt buộc, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp, thuế thu nhập cá nhân.
3. Quy định về làm thêm giờ (OT) và làm việc ban đêm
Đây là một trong những phần dễ xảy ra sai sót nhất khi làm C&B. Giờ làm việc ban đêm được xác định là từ 22 giờ đến 06 giờ sáng ngày hôm sau (Điều 106 Bộ luật Lao động 2019).
Tiền lương làm thêm giờ được pháp luật quy định rất chặt chẽ theo Điều 98 Bộ luật Lao động 2019:
Điều 98. Tiền lương làm thêm giờ, làm việc vào ban đêm
1. Người lao động làm thêm giờ được trả lương tính theo đơn giá tiền lương hoặc tiền lương thực trả theo công việc đang làm như sau:
a) Vào ngày thường, ít nhất bằng 150%;
b) Vào ngày nghỉ hằng tuần, ít nhất bằng 200%;
c) Vào ngày nghỉ lễ, tết, ngày nghỉ có hưởng lương, ít nhất bằng 300% chưa kể tiền lương ngày lễ, tết, ngày nghỉ có hưởng lương đối với người lao động hưởng lương ngày.
2. Người lao động làm việc vào ban đêm thì được trả thêm ít nhất bằng 30% tiền lương tính theo đơn giá tiền lương hoặc tiền lương thực trả theo công việc của ngày làm việc bình thường.
3. Người lao động làm thêm giờ vào ban đêm thì ngoài việc trả lương theo quy định tại khoản 1 và khoản 2 Điều này, người lao động còn được trả thêm 20% tiền lương tính theo đơn giá tiền lương hoặc tiền lương theo công việc làm vào ban ngày của ngày làm việc bình thường hoặc của ngày nghỉ hằng tuần hoặc của ngày nghỉ lễ, tết.
Chú ý, theo luật thuế TNCN 2025, tiền lương làm việc ban đêm, làm thêm giờ được miễn thuế TNCN (Khoản 8 Điều 4 Luật Thuế TNCN 2025).
4. Các khoản trích nộp theo lương (BHXH và Thuế TNCN)
Việc tính toán các khoản trích nộp là nghiệp vụ quan trọng nhất của C&B nhằm đảm bảo tuân thủ pháp luật.
5. Quyền lợi Ốm đau và Thai sản cơ bản
NLĐ đóng BHXH sẽ được hưởng các phúc lợi từ quỹ khi phát sinh ốm đau, thai sản:
6. Quy trình tính lương thực tiễn
Để đưa tất cả các kiến thức luật trên vào công việc thực tế, cần tuân thủ quy trình tính lương chuẩn 7 bước nhằm giảm thiểu sai sót:
Làm C&B không chỉ đòi hỏi sự cẩn thận với những con số, thành thạo công cụ Excel mà trên hết là cần sự am hiểu tường tận, cập nhật liên tục các thay đổi của Bộ luật Lao động, Luật BHXH và Thuế TNCN. Nắm chắc những viên gạch nền tảng trên sẽ giúp bạn vững tin bước trên con đường phát triển chuyên nghiệp hơn.
Trợ cấp thôi việc là một trong những quyền lợi cốt lõi của người lao… Read More
Trong bài này chúng ta cùng bàn về hai văn bản có giá trị pháp… Read More
Thực ra tôi hầu như không quan tâm lắm tới những bài viết đòi OT… Read More
Hiện nay, để tối ưu hóa chi phí nhân sự, việc các doanh nghiệp tiến… Read More
Một quy trình về trải nghiệm khách hàng nhưng lại giải thích rất hay về… Read More
Hỏi: “Cho mình hỏi NLĐ nghỉ từ 31/12/2025 nhưng đến thánh 5 cty mới trả… Read More