Các lý do nghỉ việc thực sự của quản lý là gì?

QUẢN LÝ NGHỈ VIỆC SAO CHO ‘SANG, XỊN’

Hồi lâu rồi mình có viết bài ‘Nghỉ việc sao cho ngầu’ để nhắn nhủ các bạn trẻ. Thế nhưng, trời cho mình sống đủ lâu nên được chứng kiến nhiều cảnh quản lý cấp trung, cấp cao nghỉ việc kém ‘sang’ và ‘xịn’ trong lĩnh vực giáo dục nên nay mình viết thêm bài này.

Mình viết một vài trường hợp sau nếu vô tình trùng hợp với ai đó thì cũng đừng giận mình. Mình hy vọng chúng ta đều đủ dũng cảm để thừa nhận thiếu sót nếu có để hoàn thiện bản thân. Thế giới này rất nhỏ, làm sao để sau này gặp lại nhau đỡ ngại ngùng.

✅Trường hợp 1:

Quản lý cấp cao lâu năm, cũng qua mấy môi trường rồi, mình ở vị trí cố vấn, làm việc chung cũng không có vấn đề gì. Mình thấy kinh nghiệm, hiểu biết, quan điểm giáo dục cũng ổn, ở vị trí hiện có cũng xứng đáng.

Tự nhiên, đúng dịp Tết xong thì mình nghe nói xin nghỉ việc. Làm trường học, thực ra tối kỵ chuyện nghỉ giữa năm học, nhất là các vị trí Ban Giám hiệu vì còn liên quan rất nhiều các thủ tục pháp lý, rồi quản lý công việc. 30 ngày hay 45 ngày vẫn rất khó để bàn giao và tiếp quản công việc. Vị trí này không trực tiếp điều hành trường nhưng giữ trách nhiệm pháp lý và chuyên môn hệ thống. Vì vậy, qua thương lượng, vị này vẫn tiếp tục nhận lương để giữ trách nhiệm pháp lý đến hết năm.

Thế nhưng, chưa rời đi hẳn thì toàn bộ tổ chức, trong đó có mình (dù chỉ là cố vấn) cũng trở thành đối tượng bị ‘nấu xói’ của vị đó. Các bài viết bịa đặt, xúc phạm, lươn lẹo bằng cách chỉ nói 1 nửa câu chuyện hoặc cắt ghép cứ thế được đều đặn đăng lên trang cá nhân. Kiểu nói không nêu tên nhưng ‘ai cũng biết là ai đấy’. Đội ngũ nội bộ xào xáo vì những câu chuyện lố bịch ấy.

Hài hước hơn là sau từng đấy việc gây ra cho tổ chức, khi hết hợp đồng, vị ấy vẫn đề nghị tổ chức kí tiếp hợp đồng với vai trò kiểu cố vấn và hỗ trợ pháp lý mà thôi.

Tất nhiên câu trả lời của tổ chức là không dù tình thế lúc đó rất phức tạp và cân não cho tổ chức.

Thực lòng, mình đánh giá cao năng lực chuyên môn của người quản lý này. Thật đáng tiếc về cách hành xử với nơi làm việc (chưa kịp cũ) khiến tới giờ này, mỗi khi nhắc đến, mình thấy đội ngũ giáo viên, quản lý khác đều lắc đầu. Làm nghề mấy chục năm, để lại cái kết thế này, mình tiếc thay.

Bài học 1: Đừng nói xấu một cách tàn tệ nơi mình đã ra đi. Không phải để chừa đường quay về mà để đừng hạ thấp chính mình.

✅ Trường hợp 2:

Quản lý thuộc thành phần Ban Giám hiệu, nộp đơn nghỉ việc khi vừa thi xong giữa HK1, và thời hạn nghỉ khi học sinh sẽ chuẩn bị ôn tập thi HK2. Vị trí BGH thì liên quan đội ngũ, học sinh lẫn phụ huynh nên tổ chức thuyết phục đủ đường là hãy đi khi xong HK1, tức chỉ cần lùi ngày nghỉ lại 1 tháng thôi là cũng dễ dàng hơn cho các bên. Chỉ là dễ dàng hơn chứ BGH mà nghỉ giữa năm thì mọi người hình dung xáo trộn nhiều mức nào, nhất là những người đã làm lâu năm và có tầm ảnh hưởng với học sinh, phụ huynh, giáo viên. Vị ấy vẫn kiên quyết không. Lý do đủ thứ về sức khoẻ, đời sống cá nhân…

Thế nhưng chưa tới ngày nghỉ tức chưa hoàn toàn chấm dứt vai trò bên này thì hình ảnh và vị trí của vị ấy đã được quảng cáo ầm ĩ trên website của trường khác, và tất nhiên vị trí mới này cao hơn vị trí nơi làm cũ. Mọi người đều nhận ra lý do thực sự của việc ra đi. Cái sự thiếu tế nhị, thiếu chuyên nghiệp và thiếu trung thực này không chỉ ‘được ghi nhận’ bởi tổ chức hiện tại mà cũng được thảo luận trong giới quản lý trường học.

Bài học 2: Đừng ra các quyết định nghỉ việc cảm tính và cũng đừng nói dối quá lộ liễu về lý do nghỉ việc. Mình nghỉ vì muốn có vị trí cao hơn và lương cao hơn trong khi tổ chức chưa đáp ứng được thì cứ thẳng thắn nói ra. Hai lý do này là chính đáng.

✅ Trường hợp 3:

Quản lý cấp cao của hệ thống, cũng đã đi làm lâu năm, giàu kinh nghiệm, được đánh giá cao về tinh thần trách nhiệm, sự chủ động, ham học hỏi. Nói chung, năng lực và thái độ khi làm việc cũng không có vấn đề gì lớn. Thế nhưng, cách nghỉ việc thì mình đã chê thẳng thừng với vị ấy. Mình quý thì rất quý nhưng trong công việc thì mình có thể tách bạch rất rõ với tình cảm cá nhân.

Cũng một ngày cuối năm, gần nghỉ Tết, tức nhận lương thưởng đầy đủ thì ‘sút’ một email báo nghỉ mà không có bất cứ đối thoại trực tiếp nào trọn vẹn với lãnh đạo cấp trên hay bộ phận nhân sự. Vâng, chỉ vỏn vẹn cái mail trong khi không có bất cứ xung đột nào trong quá trình làm việc. Lý do là có định hướng mới. Thực ra các nhu cầu về vị trí hoặc lương là tổ chức đều có thể thu xếp được nhưng vị ấy chọn việc ra đi thay vì đối thoại để cùng tìm giải pháp. Cách ứng xử này khiến thiện chí thoả thuận của tổ chức cũng vơi đi nên việc ở lại cũng sẽ khó thuận như trước.

Do dính nghỉ Tết nên thực ra tổng thời gian để bàn giao công việc khi quay trở lại sau nghỉ Tết là đúng 3 ngày. Khỏi nói thì cũng biết phần việc cho người ở lại đến cuối năm sẽ ra sao.

Là quản lý cấp cao, mình cần coi trọng chính vị trí, vai trò của mình thì mới khiến cho người khác coi trọng được. Mình tự thấy vai trò của mình quan trọng trong tổ chức thì khi muốn nghỉ, mình phải sắp xếp mọi thứ cho êm đẹp nhất có thể. Nếu muốn kết thúc, thì không phải canh đủ 30 ngày hay 45 ngày theo luật mà nên báo càng sớm càng tốt, 3 tháng, 4 tháng thậm chí 6 tháng. Những ai từng làm môi trường trường học quốc tế như mình đều biết, cỡ từ BGH trở lên mà muốn nghỉ vào tháng 6 năm sau thì sẽ báo trễ nhất là tháng 12 năm trước trừ khi có sự cố đau bệnh, gia đình có biến cố lớn hoặc tổ chức thay đổi cơ cấu và việc nghỉ không nằm trong kế hoạch của mình. Báo xong thì việc mình có đi ứng tuyển nơi khác cũng không là vấn đề. Những người lãnh đạo cấp cao hoặc chủ đầu tư chuyên nghiệp không vì lý do này mà khiến quãng thời gian còn lại của bạn trở nên khó khăn đâu. Nếu họ gây khó khăn thì quyết định rời đi của bạn càng đúng đắn và không có gì phải áy náy. Việc của bạn là cần thể hiện trách nhiệm tối đa cho đến khi ngừng nhận lương của họ.

Bài học 3: Nếu bạn thực sự coi trọng nơi mình làm việc và vị trí của mình đang nắm giữ, hãy tìm cách đối thoại để tìm giải pháp cho các mong cầu của mình trước khi nộp đơn nghỉ việc. ‘Cỏ bên đồi kia chưa chắc xanh hơn’. Nếu quyết định nghỉ, hãy có lộ trình bàn giao cho thực sự tử tế dù tổ chức có khi cũng chẳng cần lo lắng vì bạn nghỉ. Cách mình đưa ra lộ trình nghỉ việc là cách mình ghi điểm không chỉ với tổ chức hiện tại mà cả nơi mình sắp đến cũng thấy an tâm.

✅ Trường hợp 4

Quản lý cấp trung ở trường học, làm vận hành trực tiếp, còn 3 tháng nữa hết năm thì cứ nghỉ phép hết ngày này đến ngày khác, việc chất thành núi mà liên lạc đều ò í e. Hỏi lý do thì nay vị ấy đau, mai con vị ấy bệnh, rồi gia đình nội ngoại hai bên. Kế đến là vị ấy vào trường kể khổ lâm li bi đát để vay tiền. Mỗi người cũng thương, cho vay 3-5 triệu. Đến một ngày, người này mất hút. Những lời đồn về việc đánh bạc, vỡ nợ lan rộng. Bộ phận nhân sự mời vào để bàn giao, thanh toán nợ nần, hoàn trả tài sản nhà trường cũng không thấy xuất hiện. Tới giờ mình cũng không biết lý do cho những hành xử này của vị ấy là gì. Lời đồn vẫn là lời đồn chứ không có gì chứng thực.

Sau này có mấy bên liên lạc với mình để tham chiếu, mình dù trong lòng thấy thương xót và mong vị ấy có được công việc tốt để còn nuôi con. Thế nhưng, đứng trên lập trường của tổ chức, mình cũng phải xem xét lợi ích của họ. Mình không nói chi tiết vấn đề nhưng mình thẳng thắn là không đề xuất vị trí quản lý, có thể nhận làm nhân viên và lưu ý không cho phụ trách gì liên quan tài sản vật chất của tổ chức.

Mình thực tâm nghĩ với trình độ và kinh nghiệm của bạn thì vẫn có thể làm việc dạng tự do, miễn chăm chỉ là có thu nhập đủ sống. Việc bạn trở lại vị trí quản lý sau những gì đã xảy ra ở nơi cũ là không còn xứng đáng.

Bài học 4: Đừng ‘quậy đục nước’ trước khi nghỉ việc ở đâu đó. Bạn nghĩ có thể che giấu được nhưng thực ra ‘cái nết’ đó của bạn khó sửa lắm. Đến nơi mới, sớm muộn, người ta cũng nhận ra.

—

Mình còn nhiều trường hợp khác của các quản lý nữa: từ chưa nghỉ nên này đã nhảy qua làm cho bên khác, lấy tài liệu nơi cũ đưa cho nơi mới mà còn không buồn sửa tên, lôi kéo nhân sự nơi cũ nghỉ chung…

Có những quản lý chưa nghỉ thì chơi bài ‘doạ nghỉ’ từ năm này qua năm khác. Thực sự các tổ chức vững mạnh đều được thiết lập để hệ thống không còn phụ thuộc vào cá nhân nào cả. Với các tổ chức đã tồn tại trên 10 năm thì quả thật họ đều đạt ở mức độ này.

Mình luôn tin rằng: Không ai là không thể thay thế trong một tổ chức đã hoàn thiện, kể cả người sáng lập hay là linh hồn của tổ chức ấy, huống chi là các quản lý cấp trung hay cấp cao vốn chỉ là người làm thuê.

Nghỉ việc là việc rất bình thường trong thời đại ngày nay.

Vấn đề chỉ là nghỉ sao cho ‘sang’, ‘xịn’. Mỗi lần nghỉ là hồ sơ của mình được nâng cấp chứ không phải là để lại toàn ‘vết đen’.

Nguồn: Nguyễn Huyền