Thử việc có phải đóng BHXH không từ 2025?

Mình nhắc khéo!
Hợp đồng thử việc, nếu:
- Là một hợp đồng độc lập thì không phải đóng BHXH
- Là một phần của hợp đồng lao động thì phải đóng BHXH.

Nhắc khéo là vì thấy có cái ảnh của 1 bên làm rồi đăng lên mạng. Và vẫn còn người tưởng lầm.

Căn cứ: Khoản 1 Điều 2 Luật Bảo hiểm xã hội 2024, đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc được xác định như sau:
"Đối tượng áp dụng
1. Người lao động là công dân Việt Nam thuộc đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc, bao gồm:
a) Người làm việc theo hợp đồng lao động không xác định thời hạn, hợp đồng lao động xác định thời hạn, hợp đồng lao động theo mùa vụ hoặc theo một công việc nhất định có thời hạn từ đủ 03 tháng đến dưới 12 tháng, kể cả hợp đồng lao động được ký kết giữa người sử dụng lao động với người đại diện theo pháp luật của người dưới 15 tuổi theo quy định của pháp luật về lao động;
b) Người làm việc theo hợp đồng lao động có thời hạn từ đủ 01 tháng đến dưới 03 tháng;
c) Cán bộ, công chức, viên chức;
d) Công nhân quốc phòng, công nhân công an, người làm công tác khác trong tổ chức cơ yếu;
đ) Sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp quân đội nhân dân; sĩ quan, hạ sĩ quan nghiệp vụ, sĩ quan, hạ sĩ quan chuyên môn kỹ thuật công an nhân dân; người làm công tác cơ yếu hưởng lương như đối với quân nhân;
e) Hạ sĩ quan, chiến sĩ quân đội nhân dân; hạ sĩ quan, chiến sĩ công an nhân dân phục vụ có thời hạn; học viên quân đội, công an, cơ yếu đang theo học được hưởng sinh hoạt phí;
g) Người đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng quy định tại Luật người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng;
h) Người quản lý doanh nghiệp, người quản lý điều hành hợp tác xã có hưởng tiền lương;
i) Người hoạt động không chuyên trách ở xã, phường, thị trấn."

Theo quy định trên, yếu tố đầu tiên để người lao động tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc là có sự giao kết hợp đồng lao động giữa người lao động và người sử dụng lao động.

Do vậy, thử việc 02 tháng theo hợp đồng thử việc thì không thuộc đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc. Tuy nhiên, nếu người thử việc theo hợp đồng lao động (có nội dung thử việc) thì sẽ phải tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc.

Tiếp tục tìm hiểu sâu hơn:

Điều 3 của nghị định 158/2025/NĐ-CP hướng dẫn luật BHXH 2024 về: Đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc
"5. Đối tượng quy định tại điểm a khoản 1 Điều 2 của Luật Bảo hiểm xã hội làm việc không trọn thời gian, có tiền lương trong tháng tính theo quy định tại khoản 2 Điều 7 của Nghị định này thấp hơn tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc thấp nhất; người lao động làm việc theo hợp đồng thử việc theo quy định của pháp luật lao động không thuộc đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc."

Tuy nhiên nếu người lao động ký hợp đồng lao động có điều khoản thử việc thì trong thời gian thử việc vẫn phải đóng BHXH. Cách hiểu này xuất phát từ công văn 2447/LĐTBXH-BHXH ngày 26/7/2011 của Bộ lao động trả lời Bảo hiểm xã hội Việt Nam:
“3. Đối với người lao động có thời gian thử việc ghi trong hợp đồng lao động mà hợp đồng lao động đó thuộc diện tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc, thì người sử dụng lao động và người lao động phải đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc cho cả thời gian thử việc. Mức tiền lương, tiền công làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội trong thời gian thử việc là mức tiền lương, tiền công ghi trong hợp đồng lao động.”

Những tưởng quy định này sẽ được điều chỉnh khi BLLĐ 2019 (có hiệu lực từ 1/1/2021) ra đời, khi hiện tại luật đã cho phép được thỏa thuận nội dung thử việc ngay trong hợp đồng lao động. Nhưng không, giá trị của công văn 2447 vẫn còn đó, không có gì thay đổi.

Vậy là chốt lại 1 lần nữa: Thử việc, nếu:
- Là hợp đồng Hợp đồng thử việc riêng: không phải đóng BHXH.
- Là một phần HD lao động: có đóng.

Tái bút: Hợp đồng học nghề tập nghề có lương vẫn chưa phải đóng BHXH. Bạn đọc thêm bài này để tìm hiểu căn cứ: "Loại hợp đồng nào tránh phải đóng BHXH (cộng tác viên, dịch vụ, tập nghề…)?"

[Update 26/5/26] Hôm nay, tôi thấy câu hỏi này khá hay trên cộng đồng với nội dung NSDLD có phải đưa tiền BHXH cho NLD khi thử việc không. Nội dung câu hỏi như sau: “Anh chị cho em hỏi khoản tiền trả cho lao động thử việc ạ. Công ty em đang trả lương cho người THỬ VIỆC thêm 1 khoản tiền tương đương với số tiền doanh nghiệp đóng bhxh theo điều 168 Luật Lao Động như sau:

Số tiền phải trả = lương hdld/ ngày công chuẩn * 21.5% * số ngày hưởng lương trong tháng

Nhưng có ý kiến của auditor cho rằng trả như vậy là sai: cần trả đủ full 21,5% * lương hdld cho người thử việc mà làm việc đủ số ngày tiêu chuẩn đóng bhxh trong tháng. Còn lại ai làm k đủ công tương đương ngày công đóng bhxh thì k cần phải trả

Ví dụ: thử việc trong tháng làm 20 ngày -> cần trả thêm 21,5%*lương hoặc trong tháng làm 10 ngày thì k phải trả

Công ty anh chị nào mà có áp dụng khoản tiền này ntn cho em tham khảo với 😭😭😭”

Câu hỏi này có 3 ý:
- NSDLD có phải đưa tiền BHXH cho Nlđ khi họ thử viẹc không?
- Nếu có thì đưa bao nhiêu?
- Và đưa rồi thì có phải trả trợ cấp thôi việc không?

Cáu trả lời được viết chi tiết taij công văn 308/CV-PC ngày 20.7.2022 của Bộ lđtbxh.

BỘ LAO ĐỘNG - THƯƠNG BINH VÀ XÃ HỘI
VỤ PHÁP CHẾ
________
Số: 308/CV-PC
V/v Thông báo kết luận của Thứ trưởng Lê Văn Thanh
CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập - Tự do - Hạnh phúc
_________________________
Hà Nội, ngày 20 tháng 7 năm 2022

Kính gửi:
- Cục Quan hệ lao động và Tiền lương;
- Cục An toàn lao động;
- Vụ Bảo hiểm xã hội;
- Thanh tra Bộ.
Ngày 28/6/2022, Thứ trưởng Lê Văn Thanh chủ trì cuộc họp giữa một số đơn vị thuộc Bộ (Vụ Pháp chế, Cục Quan hệ lao động và Tiền lương, Cục An toàn lao động, Vụ Bảo hiểm xã hội, Thanh tra Bộ) về nội dung trả lời một số câu hỏi về Bộ luật Lao động năm 2019 (BLLĐ) và các văn bản hướng dẫn thi hành. Trên cơ sở kết luận của Thứ trưởng Lê Văn Thanh tại cuộc họp, để có cách hiểu, thực hiện thống nhất giữa các đơn vị thuộc Bộ, Vụ Pháp chế thông báo kết luận về các nội dung trả lời một số câu hỏi về BLLĐ và các văn bản hướng dẫn thi hành như sau:
I. Về các nội dung trả lời, hướng dẫn
Trước mắt, các câu hỏi cần được thống nhất việc trả lời, hướng dẫn theo nội dung cụ thể như sau:

…

5. Về các chế độ bảo hiểm đối với người thử việc giao kết hợp đồng thử việc
Câu hỏi:
Trong thời gian làm việc theo hợp đồng thử việc, NSDLĐ có phải trả thêm cùng lúc với kỳ trả lương một khoản tiền cho NLĐ tương đương với mức NSDLĐ đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp cho NLĐ theo quy định tại khoản 3 Điều 168 BLLĐ không?
Hướng trả lời, hướng dẫn:
NSDLĐ có nghĩa vụ trả, vì:
- Căn cứ quy định tại khoản 1, khoản 5 Điều 3 và khoản 1, khoản 2 Điều 24, Điều 26 BLLĐ thì người thử việc là người lao động (hợp đồng thử việc vẫn chứa đầy đủ các yếu tố của quan hệ lao động, người thử việc vẫn được hưởng tiền lương).
- Việc áp dụng quy định của khoản 3 Điều 168 BLLĐ đối với người thử việc nhằm bảo đảm sự công bằng, bình đẳng giữa 2 nhóm đối tượng là người thử việc giao kết hợp đồng thử việc riêng và người thử việc có nội dung thử việc được ghi trong hợp đồng lao động. Người thử việc có nội dung thử việc ghi trong HĐLĐ được tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc1, bảo hiểm y tế2, bảo hiểm thất nghiệp3. Do đó, người thử việc giao kết hợp đồng thử việc riêng cần được NSDLĐ chi trả thêm cùng lúc với kỳ trả lương một khoản tiền tương đương với mức NSDLĐ đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp.
- Theo quy định của Luật Bảo hiểm xã hội thì người thử việc theo hợp đồng thử việc không thuộc đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc4; khoản 3 Điều 168 BLLĐ áp dụng cho người lao động không thuộc đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc. Do đó, người lao động là người thử việc thuộc đối tượng áp dụng của khoản 3 Điều 168 BLLĐ được bảo đảm quyền lợi này.
- Khoản 3 Điều 8 Nghị định số 145/2020/NĐ-CP quy định thời gian thử việc được tính là thời gian NLĐ đã làm việc thực tế cho NSDLĐ để tính trợ cấp thôi việc, nếu trong thời gian này NLĐ chưa được chi trả một khoản tiền tương đương với mức NSDLĐ đóng bảo hiểm thất nghiệp.
…

III. Về cách thức hướng dẫn, trả lời cho các địa phương, NSDLĐ, tổ chức, cá nhân
Các vấn đề nêu tại Phần I chưa được pháp luật quy định cụ thể. Do đó, để tránh việc trả lời có nội dung giải thích BLLĐ, không thuộc thẩm quyền của Bộ, đề nghị các đơn vị lựa chọn hình thức trao đổi, hướng dẫn phù hợp. Theo đó, việc hướng dẫn các địa phương, doanh nghiệp, tổ chức hoặc cá nhân có thể được thực hiện trực tiếp thông qua các cuộc tập huấn, hội thảo, hội nghị, trả lời qua điện thoại,... hoặc gián tiếp thông qua các tài liệu hỏi - đáp, các trao đổi được đăng tải trên website của Bộ...
Vụ Pháp chế thông báo và đề nghị các đơn vị thực hiện theo đúng kết luận của Thứ trưởng Lê Văn Thanh./.
Nơi nhận:
- Như trên;
- Thứ trưởng Lê Văn Thanh (để b/c);
- Lưu: VT.
VỤ TRƯỞNG
Nguyễn Văn Bình

Như vậy:
- NSDLD có phải đưa tiền BHXH cho Nlđ khi họ thử việc không? >>Tuỳ. Có thể đưa hoặc không.
- Nếu có thì đưa bao nhiêu? >>Nếu đưa BHXH cho nhân viên thử việc thì đưa phần phải đóng của DN và dựa trên tháng. Tức nếu nlđ nghỉ >=14 ngày không lương thì không trả. Nếu nlđ nghỉ không lương <14 ngày thì trả đầy đủ.
- Và đưa rồi thì có phải trả trợ cấp thôi việc không? >>Nếu đưa thì không cần trả trợ cấp thôi hoặc mất việc. Nếu không đưa khoảng phải đóng BHXH thì phải trả.
[Hết update]

Nguyễn Hùng Cường (kinhcan24)